Ghi nhận loài Sẻ đồng ngực vàng - loài chim đang ở nhóm cực kỳ nguy cấp tại Vườn Quốc gia Bái Tử Long

Trong đợt khảo sát nghiên cứu khu hệ chim tại đảo Ba Mùn thuộc Vườn Quốc gia Bái Tử Long, tỉnh Quảng Ninh tháng 5/2025, đoàn nghiên cứu của Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga đã ghi nhận được 02 cá thể Sẻ đồng ngực vàng trong đợt di cư lượt về qua khu vực Đông Bắc Việt Nam. Đây là loài chim quý hiếm cần có các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt theo Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 17/5/2022 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để bảo tồn các loài chim hoang dã, di cư tại Việt Nam. Bên cạnh đó, theo đánh giá của các chuyên gia, Vườn Quốc gia Bái Tử Long là nơi có điều kiện tự nhiên và các sinh cảnh rất phù hợp cho việc trú chân của các loài chim trong mùa di cư qua Việt Nam.

Sẻ đồng ngực vàng tên khoa học Emberiza aureola (Pallas, 1773), tên tiếng anh - Yellow breasted bunting, là một loài chim thuộc họ Sẻ đồng (Emberizidae) trong bộ Sẻ (Passeriformes). Sẻ đồng ngực vàng là loài trú đông rất hiếm gặp tại Tây Bắc, Đông Bắc, Trung Trung Bộ và Nam Bộ, di cư qua vùng Đông Bắc của Việt Nam. Sinh cảnh sống chủ yếu của chúng là trảng cỏ, cây bụi nơi trống trải, nơi canh tác cây trồng nông nghiệp, rừng ngập mặn trong mùa di cư, thường gặp gần các khu vực có nước, ghi nhận đến độ cao 1730 m. Do số lượng giảm cá thể bị suy giảm nhanh chóng trong những năm qua, Sẻ đồng ngực vàng hiện được xếp vào mức Cực kỳ nguy cấp (CR - Critically Endangered) cả trong Danh lục Đỏ IUCN và Sách Đỏ Việt Nam năm 2024. Mức CR là mức đánh giá một loài đã bên bờ tuyệt chủng. Sau mức này, loài được xem là tuyệt chủng hoàn toàn ngoài tự nhiên hoặc biến mất vĩnh viễn. Sẻ đồng ngực vàng cũng là loài quý hiếm nằm trong mục IIB thuộc danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm quy định tại Nghị định số 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/09/2021 của Chính phủ.

Một số hình ảnh loài Sẻ đồng ngực vàng tại Vườn Quốc gia Bái Tử Long:

Bài và ảnh: Phạm Hồng Phương (Viện Sinh thái nhiệt đới)